EU tech soevereiniteit: waarom Europa moet stoppen met het importeren van zijn AI
Europa heeft de gewoonte om als het op technologie aankomt, Amerikaans te kopen. Vervolgens reguleren we het. En dan klagen we erover. Het wordt tijd om het anders aan te pakken.
Het afhankelijkheidsprobleem
Op dit moment draait de software van de meeste Europese bedrijven op Amerikaanse infrastructuur: Amazon Web Services (AWS), Azure, Google Cloud Platform (GCP). Zelfs wanneer er gebruik wordt gemaakt van datacenters op Europese bodem, behouden de VS de controle via de CLOUD Act. Bedrijven als Microsoft, Google en Amazon zijn verplicht om persoonlijke en bedrijfskritische data op verzoek te verstrekken, ook als dit in strijd is met Europese privacywetgeving zoals de AVG.
Daardoor houdt heel zakelijk Europa de adem in bij iedere beleidswijziging in Washington. Blijft onze data veilig als de geopolitieke verhoudingen verschuiven? Worden de regels rondom datatransfers aangescherpt? Veranderen de tarieven? Gaat die API waar we van afhankelijk zijn ineens drie keer zoveel kosten?
Soevereiniteit is geen politiek modewoord. Het is een kwestie van risicomanagement.
Wat soevereiniteit in de praktijk betekent
Laten we het concreet houden. Europese techsoevereiniteit betekent niet dat we een Europese Google moeten bouwen. Niemand vraagt daarom (en alsjeblieft, laat dat ook zo blijven). Het draait om drie dingen.
Data blijft in Europa. Dat betekent kiezen voor daadwerkelijk Europese datacenters, niet Amerikaanse datacenters op Europese bodem. Niet omdat we paranoïde zijn, maar omdat de klanten van onze klanten dat verwachten. De AVG was geen vrijblijvend advies, maar een bewuste implementatiekeuze.
Infrastructuur heeft alternatieven. Europese cloudproviders als Scaleway, Hetzner en OVH zijn volwassen, concurrerend en van nature AVG-proof. Het zijn geen liefdadigheidsgevallen, maar oprecht goede opties die de meeste bedrijven nooit overwegen, want "je wordt niet ontslagen als je voor AWS kiest."
AI-talent bouwt hier. Europa levert wereldklasse AI-onderzoekers af, maar de meesten voelen nog steeds de drang om naar San Francisco te vertrekken. We moeten ze redenen geven om te blijven. Dat betekent investeren in echte AI-bedrijven, niet alleen in onderzoekssubsidies.
Waar Europa kan uitblinken
Europa hoeft de race om het beste foundation model niet te winnen. Die trein is vertrokken, en eerlijk gezegd was het nooit onze race om te lopen. Waar Europa wél kan uitblinken is in toegepaste AI. Krachtige modellen nemen en inbedden in echte industrieën zoals maakindustrie, logistiek, energie, landbouw, juridische dienstverlening en gezondheidszorg.
Dit zijn sectoren waarin Europa al wereldleider is. De kans ligt niet in het bouwen van de volgende GPT, maar in het bouwen van de AI-laag bovenop industrieën waar we al domineren.
Dat is precies wat wij doen bij StackHavn. AI-oplossingen integreren om producten te bouwen voor Europese bedrijven, op Europese infrastructuur, met Europese datapraktijken.
De eerlijke blik
Loopt Europa achter op het gebied van AI? In sommige opzichten wel, ja. We hebben niet de hyperscalers, we hebben niet de eindeloze stroom aan durfkapitaal. Maar we hebben iets anders: diepe industrie-expertise, sterke kaders voor databescherming en een groeiende generatie bouwers die het zat zijn om langs de zijlijn toe te kijken.
Ook het Europese onderzoek staat niet stil. Bedrijven zoals Yann LeCuns AMI (Advanced Machine Intelligence) duwen AI richting de volgende generatie: world models. Het gaat stiller en met minder hype, maar Europa bouwt gestaag aan momentum om de kloof te dichten.
Soevereiniteit draait niet om protectionisme, maar om het hebben van keuzes. Juist op dit moment heeft Europa meer keuzes nodig.
Hoog tijd om die te bouwen.
